Δόλοπες-Άγραφα έως σήμερα

Η περιοχή της Λίμνης Πλαστήρα και των Αγράφων είναι ένας τόπος με μακραίωνη ιστορία  που ξεκινά από τους αρχαίους χρόνους και συνεχίζει μέχρι σήμερα. Η αδιάκοπη αυτή ιστορική διαδρομή μεταφέρεται μέσα από θρύλους και παραδόσεις και την ανακαλύπτει κανείς σε κάθε του βήμα.

Δόλοπες

Κατά την αρχαιότητα, κάτοικοι της περιοχής ήταν οι Δόλοπες, αρχαίο ελληνικό φύλο, που ήταν  εγκατεστημένο γύρω από την οροσειρά των Αγράφων. Κύρια πόλη τους ήταν η Κτημένη, όπου βρίσκεται και το σημερινό χωριό.  Οι Δόλοπες έως τον 6ο αι. π.χ. παρέμειναν αυτόνομοι. Έπειτα. πέρασαν στην εξουσία των Θεσσαλών και των Αιτωλών. Πήραν μέρος σε πολλές εκστρατείες, όπως και στον Τρωικό πόλεμο. Το 374 π.χ. υποτάχτηκαν στον τύραννο των Φερρών, Ιάσονα, ενώ το 344 π.χ. πήγαν με το μέρος του Μακεδόνα Φιλίππου του Β’, πατέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου.  Αργότερα, έγιναν μέρος της Αιτωλικής Συμπολιτείας έως και το 168 π.χ., που κατακτήθηκαν από τους Ρωμαίους. Συμφώνα με τον Παυσανία, εξαφανίστηκαν ως λαός τον 2ο αι. μ.Χ.

Άγραφα

Σημαντικό ιστορικό ενδιαφέρον παρουσιάζει και η οροσειρά των Αγράφων. Τα Άγραφα, νότια απόληξη της Πίνδου, καταλαμβάνουν όλο το βόρειο τμήμα του νομού Ευρυτανίας και το δυτικό του νομού Καρδίτσας, γι’ αυτό και χωρίζονται σε Ευρυτανικά και Θεσσαλικά. Τα Θεσσαλικά Άγραφα  με τα  73 χωριά, είναι το βόρειο τμήμα της οροσειράς των Αγράφων, ενώ ανατολικά καταλήγουν στον θεσσαλικό κάμπο και σε αυτά βρίσκεται η ψηλότερη κορυφή τους, η Καράβα (2.184μ.) και η λίμνη Πλαστήρα. Η Ιστορία των Αγράφων είναι πανάρχαια. Από το 1500 π.χ. μέχρι το 27 π.χ. κατοικούνταν από τους Δόλοπες και τους Αθαμάνες, οι οποίοι ανέπτυξαν δικό τους πολιτισμό. Αργότερα, αναμειγνύονται στις διαμάχες μεταξύ Μακεδόνων και Ρωμαίων και κατά τον Μεσαίωνα κατακλύζονται από κύματα βόρειων λαών: Σλάβων, Αλβανών, Βλάχων κ.α.

Κατά την εποχή της Τουρκοκρατίας, τα Άγραφα γνωρίζουν ιδιαίτερη ακμή, ιδίως μετά την παραχώρηση της αυτονομίας τους από τους Οθωμανούς, με την υπογραφή  της περίφημης «Συνθήκης Ταμασίου» του 1525, που είναι το παλαιότερο κείμενο αυτού του είδους. Με τη συνθήκη αυτή  αναγνωρίζεται η αυτονομία των χωριών των Αγράφων, και παρά την υποχρέωσή τους να καταβάλλουν ετήσια φορολογία, ξεκινά για αυτά μια εποχή μεγάλης οικονομικής ανάπτυξης. Μεγάλες εκκλησίες και μοναστήρια χτίζονται, ανθεί η τέχνη της αγιογραφίας, χτίζονται σχολεία και Ανώτερες Σχολές και δραστηριοποιούνται πολλοί άνθρωποι του πνεύματος. Η ελευθερία που κυριαρχεί,  συγκεντρώνει  πολλούς φυγάδες  από την Τουρκική κυριαρχία, οι οποίοι μαζί με ντόπιους οπλαρχηγούς, συγκρότησαν σώματα κλεφτών, όπως ο Κατσαντώνης και ο οπλαρχηγός της επανάστασης του 1821,  Γεώργιος Καραϊσκάκης, που ανέλαβε τα αρματολίκια των Άγραφων έως το 1824.