Μορφοβούνι

facebook google plus rss
ΔΗΜΟΣ ΛΙΜΝΗΣ ΠΛΑΣΤΗΡΑ : ΕΚ ΦΥΣΕΩΣ ΜΟΝΑΔΙΚΟΣ
Αρχική Ο Δήμος Μορφοβούνι
Print Friendly, PDF & Email

Το Μορφοβούνι, (παλιά Βουνέσι) είναι από τα μεγαλύτερα χωριά της ορεινής Καρδίτσας και του Δήμου Λίμνης Πλαστήρα, έδρα του ομώνυμου Δήμου και η ιδιαίτερη πατρίδα του Νικόλαου Πλαστήρα. Σκαρφαλωμένο στην πλαγιά ενός βουνού περιβάλλεται δυτικά από καστανόδασος ενώ μπροστά του απλώνεται ολόκληρος ο Θεσσαλικός κάμπος.

Έχει έκταση 27.000 στρέμματα περίπου η οποία ξεκινά από τα ριζά του κάμπου και φθάνει μέχρι τη λίμνη Πλαστήρα.

Ο οικισμός έχει μέσο υψόμετρο 780μ και ξεχωρίζει για την πυκνή του δόμηση.

Σύμφωνα με την απογραφή του 2001 κατοικείται από 1204 κατοίκους, συμπεριλαμβανομένων του οικισμού Ραχωβίτσας (4 χλμ ΒΑ) και του αγροκτηνοτροφικού οικισμού Ράζιας, στα ΒΔ της Μητρόπολης.

Σε απόσταση περίπου 2 χλμ. από το χωριό βρίσκεται η μονή Αγ. Τριάδας που χτίστηκε το 1858 στη θέση παλαιότερης του 17ου αιώνα. Το μοναστήρι πριν καεί από τους Ιταλούς λειτουργούσε ως σανατόριο. Σήμερα σώζεται μόνο ο ναός αθωνικού τύπου, το μεγαλύτερο μέρος του περιβόλου και τα λιθανάγλυφα των θυρωμάτων.

Η ιστορία του χωριού χάνεται στα βάθη των αιώνων. Είναι όμως απολύτως βέβαιο ότι στην περιοχή υπήρχαν διάφοροι οικισμοί και αυτό το μαρτυρούν διάσπαρτα στην ευρύτερη περιοχή αρχαία μνημεία. Λέγεται ότι το Βουνέσι ως χωριό προϋπήρξε στα ριζά του κάμπου, στην περιοχή της Ράζιας, με άγνωστο όνομα. Στη σημερινή του θέση τα διαθέσιμα στοιχεία προκύπτει ότι δημιουργήθηκε από μετακίνηση του πληθυσμού την εποχή περίπου στα τέλη του 13ου – αρχές 14ου αι. Η παράδοση θέλει τη μετακίνηση για λόγους επιδημίας, αλλά θα πρέπει να συνεκτιμηθούν οι λόγοι ασφάλειας καθώς και έλλειψης νερού.

Την περίοδο της τουρκοκρατίας η περιοχή των Αγράφων εξασφαλίζει ένα είδος αυτονομίας, η οποία επαναβεβαιώθηκε και αργότερα με τη γνωστή Συνθήκη του Ταμασίου που υπογράφηκε στο ομώνυμο τότε χωριό στις 10.5.1525.

Ο οικισμός ενισχύθηκε κατά καιρούς από αρκετούς κυνηγημένους από την τουρκική εξουσία και πολύ αργότερα από τους διωγμούς των Ελλήνων που έκανε ο Αλή Πασάς των Ιωαννίνων. Αρκετοί ήταν κλέφτες χρησιμοποίησαν την περιοχή για λημέρια μόνιμα ή περιστασιακά και αυτό το μαρτυρούν αρκετά κυριώνυμα από ονόματα κλεφτών όπως π.χ. «Τσιούκα», «Λίβινη», «Κελεπούρη», «Γεροθανάση», «Γιουργούση» κλπ.

Στη διαδρομή του χρόνου συμμετέχουν σε όλους τους εθνικοαπελευθερωτικούς αγώνες και τα επαναστατικά κινήματα των Αγράφων, γι’ αυτό το χωριό γνώρισε κατ΄επανάληψη σφαγές και καταστροφές. Η σημαντικότερη πιθανολογείται στην περίοδο των Ορλωφικών, (1770) οπότε το χωριό καταστράφηκε και ο πληθυσμός σφαγιάσθηκε.

Οι κάτοικοι συμμετείχαν στους Βαλκανικούς πολέμους, τη Μικρασιατική εκστρατεία, το έπος του ΄40, και κυρίως είχαν μεγάλη συμμετοχή στην Εθνική Αντίσταση, πληρώνοντας γι’ αυτό βαρύτατο φόρο.

Ο εμφύλιος πόλεμος αποδείχθηκε η χειρότερη καταστροφή αφού εκτός από τόπος συγκρούσεων δεκάδες νέοι (περισσότερα από 100) χάθηκαν.

Σήμερα οι μετανάστες αποτελούν σημαντικό παράγοντα ανάπτυξης του χωριού, αφού από το 1976 είναι οργανωμένοι σε Συλλόγους Μορφοβουνιωτών στην Αθήνα, τον Βόλο και την Καρδίτσα.
Το χωριό έχει αναδείξει κατά καιρούς σημαντικούς άνδρες με προσφορά στην Ιστορία, τα Γράμματα και τις Τέχνες, καθώς και δεκάδες αξιόλογους επιστήμονες. Αξίζει ενδεικτικά να αναφερθεί ότι σε τούτο τον τόπο έχουν τις ρίζες τους σπουδαίοι άνδρες, όπως ο Νικόλαος Πλαστήρας, ο γνωστός συγγραφέας Αντώνης Σαμαράκης, ο ζωγράφος Δημήτρης Γιολδάσης, αλλά και άλλοι λιγότερο επώνυμοι αλλά με σημαντική προσφορά.

Τα «Λοκατζάρια» ή «Ρογκατσάρια» είναι πανάρχαιο έθιμο που τελείται αδιάλειπτα εδώ και πολλούς αιώνες στις 5 Ιανουαρίου. Οι νέοι του χωριού μεταμφιέζονται και επισκέπτονται τα σπίτια τραγουδώντας ειδικά κάλαντα για κάθε περίσταση.

Το Σάββατο της Αποκριάς, στο χώρο του Πολιτιστικού Κέντρου γίνεται παραδοσιακό αγραφιώτικο γλέντι συνοδεία δημοτικής ορχήστρας, προσφορά της παρέας που διοργανώνουν τα ρογκατσάρια.
Το Πάσχα γιορτάζεται ακόμα με παραδοσιακό τρόπο. Την Κυριακή το απόγευμα στην πλατεία του χωριού χορεύεται ο «διπλός χορός» ή ο «χορός της αγάπης» όπως λέγεται. Τη δεύτερη μέρα, αναβιώνει το θρησκευτικό έθιμο «Σίγνα».

Την Δευτέρα της Πεντηκοστής στο μοναστήρι της Αγίας Τριάδος, πραγματοποιείται το ετήσιο αντάμωμα των απανταχού Μορφοβουνιωτών.

Τα «Πλαστήρεια» είναι οι κορυφαίες πολιτιστικές εκδηλώσεις του Δεκαπενταύγουστου που οργανώνουν οι Σύλλογοι με το Δήμο.

Ο επισκέπτης του Μορφοβουνίου έχει την δυνατότητα να επισκεφθεί:

  • Το μοναστήρι της Αγίας Τριάδος, ένα θαυμάσιο αρχιτεκτονικό μνημείο στα ΒΑ του χωριού με ωραίο περιβάλλον και αξιόλογα λιθανάγλυφα.
  • Το Μουσείο Πλαστήρα, τμήμα του Κέντρου Ιστορικών Μελετών «Ν. Πλαστήρας» το οποίο δημιουργήθηκε το 1994 προς τιμήν του θρυλικού «Μαύρου Καβαλάρη». Ο επισκέπτης μπορεί να δει σπάνια ντοκουμέντα και φωτογραφίες από την ζωή και το έργο του. Διαθέτει επίσης αξιόλογη βιβλιοθήκη και έντυπο αρχειακό υλικό.
  • Το Πολιτιστικό Κέντρο «Αντώνης Σαμαράκης» διαθέτει βιβλιοθήκη και αίθουσα 300 τ.μ. όπου μπορούν να φιλοξενηθούν διάφορες εκδηλώσεις. Κάθε 3 χρόνια πραγματοποιείται Λογοτεχνικός Διαγωνισμός «Αντώνης Σαμαράκης».
  • Η κεντρική εκκλησία Κοίμησης της Θεοτόκου, αν και σχετικά καινούρια, παρουσιάζει ενδιαφέρον για τα εκκλησιαστικά είδη και τις τοιχογραφίες της.

Για φυσιολάτρες, ερασιτέχνες ψαράδες και εραστές της εναλλακτικής άθλησης, συνιστάται άφοβα και για όλο το χρόνο μια άγνωστη στους πολλούς παραλίμνια διαδρομή που ξεκινά από το 20ό περίπου χμ του δρόμου Καρδίτσας _ Μορφοβουνίου και φθάνει μέχρι το νησάκι. Όσοι ενδιαφέρονται για επιπλέον θέα, ας επισκεφθούν τις κορυφές Στεφάνι, Άγιο Κων/νο, αλαταριές.
Όσοι έχουν την τάση να επισκέπτονται ανεξερεύνητες σπηλιές, με δική τους ευθύνη μπορούν να επισκεφθούν την “Αρκουδότρυπα”, ή του “πνευματικού την τρύπα” όπως λέγεται μια σπηλιά που είναι στα όρια των κοινοτήτων Μορφοβουνίου και Ελληνόπυργου.

social share
facebook icontwitter icongoogle plus iconpinterest icon